Di 31ê Rêbendana 2026an de
Em ji Kobanî û Hesekê ji we re dinivîsin di demekê de ku tê de tirsê kûr û Nebûna aramiyê zêde serdest e.
Tevî ku agirbest di meriyetê de ye, civakên me bi krîzeke mirovahî ya giran re rû bi rû ne; ku ev krîz kêmbûna xwarin û dermanan, xirabbûna berfireh a xizmetên giştî, û qereqolên penaberiyê yên tijî ku ji kêmtirîn astên parastin û xizmetên bingehîn bêpar in, dihewîne.
Bi zêdebûna tengezariyan û guherîna cihê hêzên çekdar re, em bi tirsineke rastîn dijîn ku dibe ku dîsa şêwazên cezakirina komî, koçberkirina bi zorê û tundûtûjiya mezhebî li dijî deverên ku piraniya Xelkên wan kurd in dubare bibin, wekî ku em vê dawiyê li Suweyda û peravên Sûriyeyê dîtin.
Di nav berdewambûna binpêkirinên agirbestê de, rojên pêş me wekî demeke girîng xuya dikin ku dikarin bibin sedema pêlên nû yên koçberiyê û girantirbûna krîza heyî.
Li gorî agahiyên gihîştî, zêdetirî 170.000 kes ji parêzgehên Hesekê, Reqayê û Helebê neçarî koçkirinê bûne, ku piraniya wan jin û zarok in.
Piraniya wan li navendên demkî yên wek dibistan û cihên perestgehê têne bicihkirin, ku ji mercên bingehîn ên jiyanê bêpar in.
Her wiha, ji ber berdewambûna binpêkirinan, hejmareke zêde ya koçberan her roj tê tomar kirin.
Ji ber vê yekê, em bang li welatên koalîsyonê dikin ku gavên bilez bavêjin ji bo Bicihkirina rawestandina agirbestê û piştrastkirina pabendbûna tund bi wê, her wiha ku Pestkirina dîplomatîk a rasterast bikin ji bo pêşîgirtina li her cûre zêdebûna leşkerî, û rêya siyasî û diyalogê wekî tenê rêya çareserkirina cudahiyan bigirin.
Herwiha em bang li welatên koalîsyonê dikin ku balyozxaneyên xwe yên li Şamê di asta herî bilind de bi lez tev li têkiliyên rasterast bi hikûmeta veguhêz a Sûriyeyê bibin, ji bo Pestkirinê li ser wê ku bi tevahî pabendî biryara kêmkirina tengezariyê bibe û sivîlan biparêze, bi awayekî eşkere û domdar.
Her paşvekişînek ji agirbestê dê encamên felaketbar derxe holê; di nav wan de pêlên koçberiyê, koçberiya berfireh, dorpêçkirina bajaran, qutkirina xizmetan û dubarebûna senaryoya Kobanî li asteke mezintir hene.
Her bêparêzbûnek di kontrolkirina rewşê an di avakirina gavên cidî de ji bo pêşîgirtina li zêdebûna tengezariyê wê wateya xistina sedhezaran sivîlan di ber Metirsiya komî de be, û dibe ku bibe hevkarîyek rasterast di kiryarên sûcên ku dikarin werin kirin de.
Li ser bingeha van tiştan, em daxwazên xwe yên jêrîn wekî gavên lezgîn û berbiçav ji bo parastina sivîlan, pêşîgirtina li zêdebûna tengezariyê û piştgirîkirina îstîqrara herêmê pêşkêşî we dikin:
- Redkirina ketina hêzên hikûmetê an her cûre yekîneyên çekdar ên girêdayî wan an piştgirîkirî ji aliyê wan ve bo herêmên ku piraniya Gelê wan kurd in, di bin her nav û sedemekê de; ji ber ku ev yek Metirsiyên rasterast ji bo sivîlan û aştiya navxweyî ya herêmê derdixe hole, Her wiha em daxwaz dikin ku rêkûpêkên zelal werin danîn ji bo tevlêkirina hêzên herêmî di nav saziyên hikûmetî yên têkildar de, bi awayekî ku îstîqrarê biparêze, Divê ev rêkûpêk di daxuyaniya destûrî û destûrê de bi nivîsên Rastnivîsî yên zelal were pêkanîn.
- Neçar kirin hemû aliyên têkildar ji bo parastina sivîlan li gorî zagona navneteweyî ya mirovahî, ku qedexekirina eşkere ya Armancgirtina bêserûber, cezakirina komî, koçberkirina bi zorê, dorpêçkirin an her gav ku dibe sedema birçîkirina gel an wan ji Astengkirina gihîştina wan bi xizmetên bingehîn.
- Destûrdayîna bilez û bê merc ji bo gihîştina Komîteya Serbixwe ya Lêkolîna Navneteweyî ya Sûriyeyê (COI) bo herêmên têkildar, û pêşkêşkirina derfetê ji bo kirina lêkolînên li qadê, belgekirina binpêkirinan û weşandina raporên eşkere, ji bo ku berpirsiyariyê misoger bike û rê li ber bêcezakirinê bigire.
- Avakirina mekanîzmayek serbixwe ya navneteweyî ji bo şopandina agirbestê û piştrastkirina binpêkirinan, bi rêya bicihkirina çavdêrên navneteweyî û tîmek şopandinê ya pispor, bi raporên periyodîk ên eşkere û mekanîzmayeke verastkirinê ya bilez, ji bo pêşîgirtina li dubarebûna pevçûnên leşkerî û parastina sivîlan.
- Misogerkirina mafê vegera ewle, bi dilxwazî û bi rûmet ji bo hemû kesên ku bi zorê ji warên xwe hatine dûrxistin bo deverên wan ên bingehîn, di nav de koçberên Efrîn, Serê Kaniyê, Girê Spî, bi parastina Saman û pêşîgirtina li desteserkirina wan, û dabînkirina telafiyên dadperwer û vegerandina mafan.
- Qedexekirina dorpêçkirinê û qutkirina xizmetan wekî amûreke Pestkirinê (av, elektrîk, ragihandin, pêdiviyên bijîjkî), û misogerikirina gihîştina alîkariyên mirovahî bê asteng bo Kobanî, Hesekê û gundewarên derdorê.
- Gavên taybet ên berpirsiyariyê: daxwazkirina ji hevkarên navneteweyî ku encamên zelal li ser her aliyê ku tê piştrastkirin ku di binpêkirinan de be diyarkirin (wekî cezayên arastekirî، cemidandina mal û saman, qedexeyên rêwîtiyê, û girêdana her piştgirîya siyasî an aborî bi pabendbûna parastina sivîlan re).
- Piştgiriya rêya destûrî ya girêdayî ku navendîbûnê kêm dike û rêveberiya herêmî bi desthilatên fireh û zelal pêk tîne, bi armanca parastina gel û ewlehiya li Bakur û Rojhilatê Sûriyê.
- Misoger kirina beşdariya nûnerên civaka sivîl û desteyên herêmî di her rêya danûstandinê, rêkeftinên ewlehiyê an jî rêveberiyê yên têkildarî van herêman de, da ku Nûneriya rastîn a gel were misoger kirin, Pêşxistina zelaliyê û rê li ber avakirina rêkeftinên bi zorê ku dikarin bibin sedema pevçûnên nû bigire.
Di dawiyê de, em dixwazin bînin bîra we ku ev civak di pêşiya şerê li dijî DAIŞê de li ser rêza pêş de bûn û biha û berdêla giran ji ber wan şeran dan.
Heke îro dev ji wan were berdan, wê wateya ew e ku sivîl bên hiştin li ber koçberkirin û tundûtûjiyê, û ewlehiya hêsan a herêmê jî dê bêtir di Metirsiyê de bikeve.
Rêxistinên îmzekar li gorî rêza alfabetîk:
- Yekîtiya Komelên Kurdên Sûriyê li Holandayê
- Komela Çandî ya Kurdî li Vulsborghê
- Ahimsa ya Netundî
- pêl – Pêlên Sivîl
- Têfen
- Komela Balyozên Kesên Astengdar
- Komela Kurdên li Swîsreyê
- Komela Aras
- Komela Jinan a Şawşka
- Rêxistina Hevgirtina Bo Qurbanan
- Roni Beyond
- Torra Dadê ya Girtîyan
- Torra Nûçeyan a Asû
- Torra Mexdûrên Bêwelatîbûnê li Hesekê
- Torra Rêberên Aştiyê
- Navenda Medyayê ya Efrînê
- Desteya Aştî
- Desteya Êzdîna
- Desteya Jiyan a Mafên Mirovan
- Desteya Silam ji bo Hêvî
- Destpêka Fêjin
- Komela Hevkariya Hevalên Koçber ji bo Kurdistanê
- Navenda Kurdên Axen
- Navenda Enlîl
- Navenda Asû ya Şêwirmendî û Lêkolînên Stratejîk
- Qadên Sivîl ên Hevbeş
- Rêxistina RÊ ji bo Rehabîlîtasyon û Pêşketinê
- Rêxistina Hevkariya Mirovî û Pêşveçûnê
- Rêxistina Eyla ji bo Pêşketin û Avakirina Aştiyê
- Rêxistina Aşvan ji bo Çand, Hevdîtin û Lêborînê
- Rêxistina Aşna ji bo Pêşketinê
- Rêxistina Îme
- Rêxistina Peyam ji bo Pêşketinê
- Rêxistina Peyam ji bo Tenduristiya Derûnî
- Rêxistina Ta Marbûta
- Rêxistina Jiyan a Mirovî
- Rêxistina Dicle ji bo Pêşketin û Jîngehê
- Rêxistina Bangdana Berpirsiyariyê
- Rêxistina Rojava ji bo Alîkarî û Pêşketinê
- Rêxistina Roj Kar ji bo Alîkarî û Pêşketinê
- Rêxistina Roz ji bo Piştgirî û Hêzkirinê
- Rêxistina Şar ji bo Pêşketinê
- Rêxistina Roj ji bo Rehabîlîtasyon û Pêşketinê
- Rêxistina Fecr
- Rêxistina Kobanê ji bo Alîkarî û Pêşketinê
- Rêxistina Yasna Rojava ji bo Pêşxistina Felsefeya Zerdeştî
- Wî Care
No comment